اصفهان

 آشنایی با صنایع دستی

5864 12

 آشنایی با صنایع دستی

به وسایل تزئینی و لوازمی که اغلب با دست (یا ابزار)، با رعایت اصول زیبایی شناسی ساخته می شوند، صنایع دستی می گویند. هنرهای دستی از مهمترین جاذبه های گردشگری کشور تولید کننده ی آن می باشند.

صنایع دستی در اقلیم های مختلف، متناسب با فرهنگ، شرایط اجتماعی، تاریخی، اقتصادی و اعتقادی مردم هر منطقه، انواع مختلفی دارد.

دهم ژوئن در تقویم به عنوان روز جهانی صنایع دستی نام گذاری شده است.

هنرهای دستی صرفا برای کالاهای تزئینی نیستند، بلکه اغلب به طور مستقیم، به عنوان ملزومات زندگی مورد استفاده قرار می گیرند.

 

 

در صورتی که لوازم به صورت انبوه و یا با ماشین آلات تولید شوند صنایع دستی محسوب نمی شوند، چرا که در این صورت این وسایل به روش سنتی ساخته نمی شوند.

نوجوانان در ابتدا تا زمانی که حرفه ای شوند و بتوانند برای خود کسب و کار راه اندازی کنند،  نزد اساتید شاگردی می کردند و دستمزد خیلی کمی دریافت می کردند.

صنایع سبک و سنگین :

صنايع سنگين برای توسعه اقتصادي کشور سازنده حائز اهمیت هستند و به آن ها صنايع مادر گفته می شوند. صنایع سنگین به سرمايه گذاري کلان، نيروي انساني متخصص، ماشين آلات و تجهيزات عمده نیازمندند.

در مقابل صنايع سبك نيازمند تجهيزات و ماشین آلات خودکار و نيمه خودکار هستند و به نسبت صنایع مادر به سرمايه کمتر و نيروي انساني با تخصصهاي نسبتاً پايين تری نیاز دارند.

افزایش بهره‌وری فرایندهای تولید و انقلاب صنعتی، رفته رفته باعث کاهش و حتی خذف نقش‌ هنرمندان حرفه‌ای شد. متاسفانه امروزه هنرهای دستی بیشتر به عنوان یک سرگرمی، هنر مردمی و حتی هنر زیبا هستند و بیشتر صنایع دستی با رکود جدی مواجه هستند و این رکود روز به روز بیشتر می شود.

 

 

هنر و صنایع دستی در خارج از ایران :

جنبش هنر و صنایع دستی به صورت اصلاحات طراحی و جنبش‌های اجتماعی، در اواخر قرن ۱۹ در اروپا، استرالیا و آمریکای شمالی آغاز شد و همچنان ادامه دارد. بنیانگذاران جنبش ویلیام موریس و جان روس کین بودند که مردم را به فرایند خلاق صنایع دستی سوق دادند.

 

 

صنایع‌ دستی در ایران:

ماندگارترین و مهمترین میراث مردم ایران، تمدن هزار ساله ایران است که هویت ملی و تاریخی و افتخار همه ایرانیان در سراسر جهان است. این میراث جلوه های گوناگونی دارد که هر کدام بیان کننده ی تمدن باستانی ایران هستند. مهمترین این جلوه ها می توان به صنایع دستی اشاره کرد که نمایانگر هنر و خلاقیت ذاتی ایرانیان است.

به طور کلی 600 عدد کالا به عنوان صنایع دستی در سازمان جهانی یونسکو ثبت شده ‌است. از این تعداد ۴۵۰ عدد متعلق به کشور ایران است و ۲۸۷ عدد از آن متعلق به شهر اصفهان است که به اختصار عبارتند از :

  • نساجی سنتی (مانند ابریشم بافی، ارمک بافی، احرامی بافی، برک بافی، ترمه بافی، پتو بافی)
  • بافته‌های داری و زیراندازها (مانند پلاس بافی، زیلو بافی، قالی بافی، سرانداز بافی،جل اسب و اجاق قراقی)
  • پوشاک سنتی (مانند لباس های محلی، بافتنی های سنتی، پای پوش های سنتی، قلاب بافی و عروسک بافی)
  • رودوزی‌های سنتی (مانند سرمه دوزی، سکه دوزی، سوزن دوزی، چهل‌تکهدوزی، خاتمی دوزی، لندرهدوزی و زرتشتی دوزی)
  • چاپ‌های سنتی (مانند قلمکار، چاپ مهری و نقاشی و کلاقه‌ای یا باتیک (چاپ مهری یا نقاشی و دندانی)
  • سفال، سرامیک و کاشی سنتی (مانند خرمهره سازی، سفال و سرامیک، کاشی مشبک، کاشی مینایی، کاشی معرق و کاشی زرین فام)
  • صنایع دستی مستظرفه (مانند تذهیب، تشعیر، جلدسازی، صحافی سنتی، طراحی سنتی و کاغذسازی دستی)
  • صنایع دستی چرمی (مانند جلد سازی چرمی سنتی سراجی سنتی سوخت روی چرم معرق چرم نقاشی روی چرم زین سازی)
  • هنرهای دستی وابسته به معماری (مانند آهک‌بری (ساروج‌بری) گچ بری، مقرنس‌کاری یا مقرنس سازی)
  • صنایع دستی فلزی (مانند حجم های فلزی سنتی جنده کاری چاقو سازی چلنگری حکاکی روی فلز قفل سازی قلم زنی)
  • صنایع دستی چوبی (مانند حجم‌های چوبی سنتی ارسی سازی بامبوبافی ترکه‌بافی چیقبافی حصیربافی خاتم‌کاری خراطی)
  • صنایع دستی دریایی (مانند صنایع دستی دریایی و نقاشی روی صدف)
  • صنایع دستی سنگی (مانند حجم‌های سنگی، تراش سنگهای قیمتی و نیمه‌قیمتی، سنگ تراشی سنتی، حکاکی روی سنگ)
  • آبگینه (مانند آینه کاری تراش شیشه شیشه گری فوتی شیشه حرارت مستقیم)
  • پیشه‌های سنتی وابسته به صنایع دستی (مانند ابریشم‌کشی رفوگری رنگرزی گیاهی گلابتوندوزی نخ‌ریسی سنتی)

 

 

 

از این میان معروف ترین و پرطرفدارترین هنر های دستی ایران عبارتند از :

خاتم کاری، شیشه‌گری، قلم زنی، گلیم، گبه،  فرش، مینا کاری، سفال و سرامیک، چوب، ملیله دوزی، منبت کاری

صنایع دستی ایران با ایجاد زمينه اي مناسب براي جلب جهانگرد و صادرات، از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارند و بدون نیاز به سرمايه هاي کلان، اشتغال زایی می کنند.

 

 

 

ویژگی های صنایع دستی:

در کل همه صنایع دستی دارای ویژگی های زیر می باشند :

بخش عمده ی مواد اولیه مورد نیاز برای ساخت آن ها در ایران تهیه می شوند و تولید آن ها آلودگی برای محیط زیست ایجاد نمی کند.

به خاطر استفاده از طرح هاي اصيل، بومي و سنتي دارای بار فرهنگی هستند.

محصولاتی کاملا منحصر به فرد هستند و به خاطر به کار رفتن خلاقیت در ساخت آن ها هیچ دو نمونه ای مشابه به هم نیستند.

در مقايسه با ساير صنایع نياز به سرمايه گذاري کمتری دارند و ارزش افزوده ي زيادی دارند.

در مناطق مختلف اعم از شهر، روستا و عشاير تولید و عرضه می شوند، بنابراین تا حدی مشکل بیکاری را در نواحی مختلف برطرف می کنند.

به روش استاد و شاگردي تجربيات و فنون ساخت را به سایر افراد سازنده انتقال می دهند.

 

 

 

صادرات صنایع‌ دستی ایران :

ایران بیشترین نشان های اعطا شده اصالت را  از یونسکو دریافت کرده است و رتبه سی‌ویکم صادرات صنایع‌دستی جهان را دارد، در صورتی که ایران از لحاظ تنوع، سومين کشور توليدکننده صنايع دستي است و  ظرفیت بالایی در حوزه تولید صنایع‌دستی دارد. همچنین تعداد و تنوع رشته‌های صنایع‌دستی ایران نسبت به سایر کشورها بسیار بیشتر است. بنابراین مهمترین دلیل این امر اصلاح نکردن قوانین در زمینه صادرات است.

ایران برای صادر کردن صنایع دستی در عرصه بین المللی با موانع و محدودیت هایی مواجه است که مهمترین آن ها عبارتند از :

  • نداشتن امکان بازاریابی مناسب و کاربردی نبودن محصولات
  • شناخت نداشتن از نیاز و سلیقه ی بازار جهانی
  • بسته بندی نامناسب و ضعیف
  • مشکلات و موانع حمل و نقل و گمرکی
  • نداشتن یک بانک اطلاعاتی جامع و شامل
  • نبودن مشوق های صادراتی

با این وجود صنایع دستی ایران از محبوبیت و شهرت جهانی برخوردار هستند، بنابراین به سایر کشورهای جهان صادر می شوند.

دلایل رشد صادرات صنایع دستی ایران :

  • برند سازی
  • ایجاد مراکز صنایع دستی در خارج از ایران
  • افزایش علاقه مندی و استفاده مردم از صنایع دستی
  • فروش صنایع دستی در فروشگاه های الکترونیکی
  • برند سازی
  • وجود داشتن صنایع دستی ایران در نمایشگاه های خارج از کشور
  • تاسیس اولین مرکز دائمی فروش صنایع دستی در هلند
  • رایزنی با تاجران بین المللی

نخستین مقصد صادرات صنایع‌ دستی ایران، کشورهای همسایه ( مثل امارات متحده عربی، افغانستان، عراق و ترکیه ) است که بیشترین میزان خرید صنایع‌ دستی صادراتی ایران را دارند.

با این حال کشورهای مختلف در سراسر جهان می توانند مقصدی برای صادرات صنایع دستی ایرانی محسوب می شوند که عبارتند از :

در حوزه آسیا: کشورهای چین، اندونزی، ژاپن، تایلند، ویتنام، کره جنوبی، سنگاپور و هنگ کنگ

در آفریقا و کشورهای عربی: لبنان، قطر، عراق، عربستان سعودی، مراکش، مصر، تونس، آفریقای جنوبی، الجزایر و نیجریه

در اروپا: ایتالیا، سوئد، فرانسه، اتریش، آلمان، اسپانیا، هلند، نروژ، چک و پرتغال

در محور کشورهای آمریکایی و اقیانوسیه: آمریکا، ونزوئلا، برزیل، مکزیک و استرالیا

همچنین به خاطر علاقه مردم کشورهای رومانی، نروژ، اسپانیا، اتری، پرتغال، ایتالیا و سوئیس به گلیم، سفال، شیشه و مبلمان ایران، این کشورها هم به نوعی بازار هدف برای صادرات ما محسوب می شوند.

 

 

 

 

آیلین فرزدقی

من آیلین فرزدقی هستم علاقمند به تفریح و ماجراجویی، دوست دارم تجربیاتم رو اینجا برای شما بنویسم

نوشته مرتبط

دبی

دبی، سفرنامه دبی

منتشر شده توسط - اکتبر 17, 2018 0
همسفر من باشید این بار در دبی قبلا(سفرنامه های قبلی س مقدسی را در اینجا بخوانید) هم در سفر ها…
بلیط سوتو

بلیط سوتو چیست؟

منتشر شده توسط - ژانویه 12, 2019 0
بلیط سوتو سوتو(SOTO) مخفف عبارت Sold Outside Ticketed Outside و بلیط هایی هستند که محل صدور و مبدأ و مقصد آن…

12 دیدگاه موجود است

  1. بازتاب: درباره ی شخصیت شناسی سفر (Travel Personality) چه می دانید؟ | تک بلیط

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *